Echeandia – Wprowadzenie do Rodzaju Roślin
Echeandia to rodzaj roślin należący do rodziny szparagowatych (Asparagaceae), który obejmuje 82 gatunki występujące głównie w Ameryce. Zasięg geograficzny Echeandia rozciąga się od południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych aż po północno-zachodnią Argentynę, południową Boliwię oraz południowe Peru. Nazwa naukowa rodzaju honoruje hiszpańskiego botanika Pedro Gregorio Echeandía, który żył w latach 1746–1817 i był twórcą pierwszego zielnika flory Aragonii. W artykule tym przyjrzymy się bliżej morfologii, zasięgowi geograficznemu, biologii oraz systematyce tego interesującego rodzaju roślin.
Zasięg Geograficzny Echeandia
Większość gatunków z rodzaju Echeandia to endemity, co oznacza, że występują tylko w określonym regionie. Tylko kilka z nich ma szerszy zasięg geograficzny. Przykładem jest E. flavescens, który można spotkać w południowej Ameryce Północnej, obejmującej Meksyk oraz stany Arizony, Teksasu i Nowego Meksyku w Stanach Zjednoczonych. Gatunek ten występuje także w północnej Ameryce Południowej, na obszarze Kolumbii i Wenezueli.
Kolejnymi przykładami są E. reflexa, występująca w Teksasie, Meksyku i Hondurasie, oraz E. formosa i E. skinneri, które można spotkać w południowo-wschodnim Meksyku oraz Ameryce Środkowej. Gatunek E. leucantha występuje od Hondurasu po Wenezuelę w Ameryce Południowej, natomiast E. ciliata oraz E. eccremorrhiza można znaleźć w Ameryce Południowej, od Wenezueli do północno-zachodniej Argentyny. Centrum różnorodności biologicznej rodzaju znajduje się w Meksyku, gdzie odkryto aż 59 gatunków.
Morfologia Roślin Echeandia
Pokrój i Pęd
Rośliny z rodzaju Echeandia są wieloletnimi roślinami zielnymi. Charakteryzują się krótkim, wyprostowanym kłączem (bulwocebula), które jest niesegmentowane i posiada jednoroczne korzenie z wyraźnymi obszarami spichrzowymi. Kłącze zwykle powiększa się w pobliżu jego podstawy.
Liście
Liście odziomkowe Echeandia są bifacjalne i mają bardzo wąsko równowąski do podługowatego lub eliptycznego kształtu. U nasady liści znajdują się włókniste pochewy liści z poprzednich lat, tworzące charakterystyczny kołnierz. Głąbiki mogą być bezlistne lub zawierać pojedyncze liście łodygowe poniżej najniższego węzła kwiatonośnego.
Kwiaty
Kwiaty roślin Echeandia zbierają się w groniasty lub wiechowaty kwiatostan z (1–)2–4(–5) kwiatami wyrastającymi z każdego węzła. Każdy kwiat jest wsparty przysadką. Okwiat może mieć kolor żółty do żółtopomarańczowego lub biały; rzadziej spotykane są kwiaty bladożółte lub kremowe. Kwiaty mogą być wzniesione lub zwisające i mają sześć listków okwiatu o kształcie od wąskiego do szeroko eliptycznego.
Pręciki są cylindryczne do maczugowatych i mają gładkie nitki, które mogą być pofałdowane lub posiadać łuski ułożone prostopadle. Pylniki mogą być umocowane blisko nasady pręcików lub osadzone u nasady i mogą być wolne albo zrośnięte bocznie. Zalążnia jest górna i podługowata, zawierająca 8 lub więcej zalążków w każdej komorze.
Owoce
Owoce roślin Echeandia mają postać szeroko do wąsko podługowatych torebek, które pękają komorowo i są płytko trójklapowane. Nasiona są czarne, nieregularnie ściśnięte i pofałdowane.
Biologia i Ekologia Echeandia
Rozwój Roślin
Echeandia to geofity ryzomowe, co oznacza, że ich rozwój jest silnie związany z kłączami znajdującymi się pod ziemią. Kwiaty tych roślin zapylane są przez pszczoły, w tym trzmiele oraz pseudosmukliki, co pozwala na skuteczne zapylenie i rozmnażanie.
Genetyka
Liczba chromosomów u roślin Echeandia jest różna i może wynosić 2n = 16, 32, 48, 64, 80 lub 84. Liczba monoploidalna wynosi x = 8, co sugeruje poliploidalność tego rodzaju roślin. Kariotyp przebadanych gatunków składa się z dwóch chromosomów metacentrycznych oraz czterech submetacentrycznych i dwóch subtelocentrycznych.
Systematyka Rodzaju Echeandia
Pozycja Systematyczna
Echeandia należy do plemienia Anthericeae w podrodzinie agawowych Agavoideae w obrębie rodziny szparagowatych Asparagaceae. W ramach tego rodzaju wyróżnia się dwa podrodzaje: podrodzaj Echeandia oraz podrodzaj Mscavea Cruden.
Podział Rodzaju
- Podrodzaj Echeandia (typ: Echeandia reflexa) – charakteryzuje się żółtymi kwiatami (rzadko białymi) oraz eliptycznymi listkami okwiatu wewnętrznego okółka.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).